Түркістан қаласында жергілікті тауар өндірушілердің өнімдерін ішкі және сыртқы нарықтарға ілгерілету, жаңа өткізу арналарын қалыптастыру және кәсіпорындардың экспорттық әлеуетін арттыру мәселелеріне басымдық берілуде. Осы бағытта қалада «MADE IN TURKISTAN: EXPORT 2026» өңірлік экспорттық кеңесі өтті.
Іс-шараға мемлекеттік органдардың, даму институттарының, ұлттық компаниялар мен сауда алаңдарының өкілдері, сондай-ақ Түркістан облысының кәсіпкерлері қатысты. Кездесуде отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру, ішкі нарықтағы үлесін кеңейту және кәсіпорындарды экспортқа дайындаудың тиімді тетіктері талқыланды.
Бүгінде өндіруші үшін сапалы тауар шығару жеткіліксіз. Өнімді тұрақты нарыққа шығару, тұтынушыға қолжетімді ету, жеткізу көлемін қамтамасыз ету, логистиканы ұйымдастыру және сауда серіктестерінің талаптарына бейімделу де маңызды. Сондықтан кәсіпкерлікті қолдау өндіріс кезеңімен шектелмей, дайын өнімді өткізуге дейін жалғасуы қажет.
Кеңесте «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы тарапынан отандық өндірушілердің өткізу арналарын кеңейту және экспорттық ілгерілету тетіктері таныстырылды. Негізгі міндеттердің бірі – кәсіпкерді ішкі нарықтағы алғашқы сатылымнан тұрақты экспорттық жеткізілімге дейін сүйемелдейтін жүйе қалыптастыру.
Бұл тұрғыда сауда желілері мен электрондық коммерция алаңдарының мүмкіндігі жоғары. Кеңес барысында Magnum E-commerce, SMALL және Wildberries өкілдері кәсіпкерлерге өздерінің өткізу арналарына шығу мүмкіндіктерін таныстырды. Электрондық сауда өндірушіге тұтынушыға тікелей жетуге, өнімге деген сұранысты бағалауға және сату географиясын кеңейтуге мүмкіндік береді.
Ішкі нарықтағы тұрақты сатылым кәсіпорынның келесі даму кезеңіне өтуіне негіз қалыптастырады. Өнімге тұрақты сұраныс болған жағдайда кәсіпкер өндіріс көлемін арттырып, жаңа технология енгізіп, сыртқы нарықтарға шығу мүмкіндігін қарастыра алады.
Отандық өнімді қолдау бағытында «Қазақстанда жасалған» брендімен тауарларды ілгерілетуге арналған кешенді бағдарлама жобасы да қарастырылуда. Ол өнім сапасын стандарттау, ішкі нарыққа шығу, ұлттық брендті дамыту және экспортты қолдау бағыттарын біріктіреді.
Сонымен бірге импортталатын маңызды тауарлар, шикізат пен жиынтықтауыштарды жергілікті жерде өндіру мүмкіндіктеріне талдау жүргізілуде. Мұндай тәсіл Түркістандағы кәсіпкерлер үшін жаңа өндірістік бағыттарды анықтауға мүмкіндік береді. Нарықтағы импортқа тәуелді тауарлардың бір бөлігін отандық өндіріс алмастырса, қазақстандық қамту үлесі артып, ішкі нарықтағы жергілікті кәсіпорындардың позициясы нығаяды.
Кәсіпорынның экспортқа шығуы бірнеше кезеңнен тұрады. Өнім белгіленген стандарттарға сәйкес болуы, мақсатты нарық анықталуы, логистика жолға қойылуы және ықтимал тәуекелдер бағалануы қажет. Сондықтан кеңесте кәсіпкерлерге әртүрлі даму институттары ұсынатын қолдау тетіктері түсіндірілді.
Атап айтқанда, «ҚазСтандарт» өнімнің белгіленген талаптарға сәйкестігі бағытында жұмыс жүргізсе, QazTrade перспективалы сыртқы нарықтарды анықтау мен экспорттық ілгерілетуге қолдау көрсетеді. Экспорттық-кредиттік құралдар сыртқы саудадағы тәуекелдерді төмендетуге бағытталса, қаржы институттары инвестициялық және экспортқа бағдарланған жобаларды жүзеге асыруға қатысады.
Кеңесте экспорттаушылардың нақты проблемалары да көтерілді. Кәсіпкерлер шекаралық өткізу пункттеріндегі рәсімдерді жеделдету, тез бұзылатын өнімдерді тасымалдайтын көліктерге жағдай жасау, электрондық кезекті жетілдіру, экспорттық тәуекелдерді сақтандыру және сыртқы нарыққа шығуды қаржылық қолдау мәселелерін талқылады.
Түркістан кәсіпорындары үшін экспортқа шығудың нақты алгоритмін қалыптастыру ұсынылды. Ол экспорттық әлеуеті бар кәсіпорындарды анықтаудан басталып, олардың өндірістік қуатын, өнімін және мақсатты нарықтарын бағалауды, қолайлы өткізу арнасын таңдауды және қажетті қолдау құралдарын пайдалануды қамтиды.
Мұндай тәсіл бизнесті қолдаудың нәтижесін өткізілген кездесулер санымен емес, нақты экономикалық көрсеткіштермен бағалауға мүмкіндік береді. Кәсіпорынның сатылым көлемін арттыруы, жаңа жеткізу шарттарын жасауы, өткізу географиясын кеңейтуі және экспорттық келісімшартқа қол жеткізуі негізгі нәтижеге айналуы тиіс.
Осы тұрғыдан Түркістанда өндірілген өнімді сауда желілері мен электрондық алаңдарға шығару, импортты алмастыратын өндірістерді дамыту, кәсіпкерлерді экспортқа жүйелі дайындау және жаңа өткізу нарықтарымен байланыстыру отандық бизнесті қолдаудың маңызды бағыты болып табылады. Бұл «Made in Turkistan» өнімдерінің ішкі нарықтағы үлесін арттырып қана қоймай, олардың жаңа сыртқы нарықтарға шығуына да мүмкіндік береді.
Түркістанда отандық өнімнің ішкі және сыртқы нарықтарға шығу мүмкіндіктері кеңейтілуде
