Шағын және орта кәсіпкерлік Шымкент экономикасының негізгі тіректерінің біріне айналып отыр. Қалада жұмыс істейтін кәсіпкерлік субъектілерінің саны, жұмыспен қамтылған тұрғындар мен өндірілген өнім көлемі бизнестің мегаполистің экономикалық дамуындағы рөлінің артып келе жатқанын көрсетеді. Бұл ретте кәсіпкерлерді қаржылай қолдау, өндірістік инфрақұрылымды дамыту және сауда саласын жаңғырту бизнестің одан әрі өсуіне жағдай қалыптастыруда.
Бүгінде Шымкентте 133 мыңға жуық шағын және орта кәсіпкерлік субъектісі жұмыс істейді. Өткен жылдың қорытындысы бойынша осы салада 259 мың адам еңбек етіп, өндірілген өнім көлемі 4,6 трлн теңгеден асты. Шағын және орта бизнестің жалпы өңірлік өнімдегі үлесі 56 пайызға жетті.
Бұл көрсеткіш қала экономикасының жартысынан астамы кәсіпкерлік секторымен байланысты екенін аңғартады. ШОБ тек сауда және қызмет көрсету саласында ғана емес, өндіріс, құрылыс және басқа да экономикалық бағыттарда белсенді жұмыс істеп, жаңа жұмыс орындарын қалыптастыруға ықпал етуде.
Кәсіпкерлік белсенділікті сақтауда қаржыландырудың қолжетімділігі маңызды. 2026 жылы «Бірыңғай кешенді бағдарлама» шеңберінде бизнесті қолдауға 14,54 млрд теңге қарастырылған. Ал жылдың алғашқы бес айының өзінде субсидиялау тетігі арқылы 1 430 жоба қолдау алды.
Сонымен бірге кәсіпкерлерге «Өрлеу», «Іскер аймақ» бағдарламалары мен кепілдендіру құралдары арқылы жеңілдетілген қаржыландыру мүмкіндіктері ұсынылуда. Мұндай тетіктер әсіресе жеке қаражаты жаңа жоба бастауға немесе қолданыстағы кәсіпті кеңейтуге жеткіліксіз шағын бизнес үшін маңызды.
Кәсіпкерлік ортаның дамуына салықтық жағдай да әсер етеді. Шымкентте бөлшек салық мөлшерлемесінің төмендетілуі кәсіпкерлердің ашық жұмыс істеуіне ынталандыру ретінде қарастырылып отыр. Нәтижесінде салықтық жүктемені оңтайландыру бюджет түсімдерінің төмендеуіне емес, керісінше кірістердің артуына ықпал еткен.
Шағын бизнесті қолдаудың тағы бір бағыты – дайын өндірістік инфрақұрылым қалыптастыру. Қалада жалпы құны 26,6 млрд теңге болатын үш ірі жоба аясында шағын өнеркәсіптік аймақтар дамытылуда. Мұнда кәсіпкерлерге дайын өндірістік ғимараттарды ұсыну көзделген.
Бұл тәсіл жаңа өндіріс ашудағы негізгі кедергілердің бірін азайтуға мүмкіндік береді. Кәсіпкерге жер телімін іздеп, өндірістік ғимаратты нөлден салудың орнына дайын алаңда өз жобасын іске қосуға жағдай жасалады. Жобалар толық жүзеге асқанда 50-ден астам жаңа кәсіпорын ашылып, жүздеген жұмыс орны құрылуы жоспарланып отыр.
Қаланың кәсіпкерлік белсенділігі сауда көрсеткіштерінен де байқалады. 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында бөлшек сауда көлемі 628,4 млрд теңгені, көтерме сауда 1,3 трлн теңгеден астам соманы құрады. Жалпы сауда айналымы 1,989 трлн теңгеге жетті. Сонымен бірге базарларды кезең-кезеңімен жаңғырту сауда инфрақұрылымын қазіргі талаптарға бейімдеуге бағытталған.
Шымкенттегі көрсеткіштер кәсіпкерлікті қолдау саясатының ендігі міндеті бизнес субъектілерінің санын көбейтумен ғана шектелмеуі керектігін көрсетеді. Қаржыландыруға қолжетімділік, дайын өндірістік инфрақұрылым, қолайлы салықтық орта және заманауи сауда алаңдары қатар дамығанда кәсіпорындардың тұрақтылығы мен өнімділігін арттыруға мүмкіндік туады.
ШОБ-тың қала экономикасындағы 56 пайыздық үлесі кәсіпкерліктің Шымкент үшін қосымша емес, негізгі экономикалық секторлардың біріне айналғанын көрсетеді. Сондықтан шағын және орта бизнестің сапалы өсуі алдағы кезеңде жаңа өндірістердің ашылуына, жұмыспен қамтудың кеңеюіне және қаланың экономикалық әлеуетінің нығаюына тікелей ықпал етпек.
