Алматы қаласында әйелдер кәсіпкерлігін қолдау және көпбалалы аналардың экономикалық мүмкіндіктерін кеңейту бағытындағы жұмыстар нақты нәтижесін беріп келеді. 2025 жылы қалада жүздеген көпбалалы ана мемлекеттік қолдаудың арқасында өз кәсібін бастап, отбасылық табысты арттырумен қатар, шағын бизнестің дамуына үлес қосуда. Бұл үрдіс Алматының әйелдердің іскерлік белсенділігі жоғары шоғырланған өңірлердің бірі екенін тағы бір мәрте дәлелдеді.
Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифинг барысында Алматы қаласы әкімі жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссия өкілі Сана Жандай әйелдер кәсіпкерлігін қолдауға қатысты негізгі көрсеткіштерді жария етті. Оның айтуынша, тек 2025 жылдың өзінде «Бастау Бизнес» бағдарламасы аясында Алматыда 647 көпбалалы ана кәсіпкерлік негіздері бойынша оқудан өткен. Солардың 281-і 400 айлық есептік көрсеткіш көлемінде, яғни шамамен 1,57 млн теңге мемлекеттік грантқа ие болған. Бұл қаржы көптеген аналар үшін бизнес ашуға қажетті бастапқы капитал рөлін атқарды.
Грант алған жобалардың басым бөлігі қызмет көрсету, қолөнер өндірісі, білім беру және әлеуметтік бастамалар бағытында жүзеге асырылуда. Бұл салалар көпбалалы аналар үшін қолайлы, себебі олар отбасылық міндеттерді кәсіпкерлікпен ұштастыруға мүмкіндік береді. Сарапшылардың пікірінше, дәл осы бағыттарда шағын бизнестің дамуы қала экономикасының әлеуметтік тұрақтылығына да оң әсер етеді.
Алматыда әйелдер кәсіпкерлігін қолдау жүйелі түрде жүргізіліп келеді. 2020–2025 жылдар аралығында қалада 5 млн теңгеге дейінгі гранттарға жалпы көлемі 3,3 млрд теңге бөлінген. Осы кезеңде 969 жоба мақұлданған, олардың едәуір бөлігін әйелдер бастаған кәсіпкерлік бастамалар құрайды. Әсіресе отбасыларға, балаларға және әлеуметтік осал топтарға қызмет көрсететін әлеуметтік кәсіпкерлерге басымдық беріліп отыр. Әлеуметтік кәсіпкер мәртебесіне ие болғандар СПК «Алматы» нысандарын жеңілдікпен жалға алу мүмкіндігіне ие, мұнда жалдау құны 1 шаршы метр үшін небәрі 0,1 АЕК мөлшерінде белгіленген.
Қалада жергілікті шикізаттан өнім өндіруге бағытталған арнайы жобалар да іске асуда. Бұл бастамалар қолөнер, тағам өндірісі, тоқыма және декоративті бұйымдар жасаумен айналысатын көпбалалы аналар арасында кең қолдау тапты. Қатысушыларға маркетингтік сүйемелдеу, өнімді қаптауға көмек, көрмелерге қатысу мүмкіндігі және қосымша гранттарға қол жеткізу тетіктері ұсынылады. Мұндай кешенді қолдау шағын бизнестің тұрақты дамуына негіз қалайды.
Сонымен қатар әйел кәсіпкерлер әлі де бірқатар қиындықтарға тап болып отыр. Олардың қатарында бастапқы капиталдың жеткіліксіздігі, бизнесті бала тәрбиесімен қатар алып жүру қажеттілігі, цифрлық сауаттың төмендігі және қолайлы ғимараттарға қол жеткізудің шектеулілігі бар. Осыған байланысты қала билігі рәсімдерді жеңілдету, өтінім беру процестерін цифрландыру және инфрақұрылымды кеңейту бағытындағы шараларды алдағы жылдарға жоспарлап отыр.
Бағдарламаның нақты нәтижесін кәсіп бастаған аналардың жеке тәжірибесінен де көруге болады. Көпбалалы ана Назым Ахан «Бастау Бизнес» арқылы грант алып, Алматыда диагностикалық және сауықтыру кабинетін ашты. Ол бірнеше жыл медицина саласында жұмыс істеп, өз ісін бастауға тәуекел ете алмағанын айтады. 400 АЕК көлеміндегі гранттың арқасында қажетті жабдық сатып алып, жобасын іске қосқан. Ал Апуза Ибадуллаева көп жылдық кондитерлік тәжірибесін пайдаланып, шағын өндіріс ашқан. Қазіргі таңда ол тағамдар мен ланч-бокстарға тапсырыс қабылдап, тұрақты табыс көзін қалыптастырып отыр.
Жалпы алғанда, Алматыда көпбалалы аналарды кәсіпкерлікке тарту әлеуметтік саясаттың маңызды бағыты болып қала береді. Мемлекеттік қолдау тетіктері әйелдердің өзін-өзі жұмыспен қамтуына, отбасылардың қаржылық тұрақтылығын арттыруға және қаланың экономикалық белсенділігін күшейтуге тікелей әсер етіп отыр.
