Түркістан қаласында шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуда қаржыландыру құралдарының қолжетімділігімен қатар, кәсіпкерлердің сол қаражатты тиімді басқара білуі де маңызды. Бизнестің тұрақтылығы сатылым көлемімен ғана өлшенбейді. Кірістер мен шығыстарды дұрыс жоспарлау, айналым қаражатын бақылау, өнімнің өзіндік құнын есептеу және қаржылық тәуекелдерді алдын ала бағалау кәсіпорынның ұзақ мерзімді жұмыс істеуіне тікелей әсер етеді.
Кәсібін жаңадан бастаған кәсіпкерлерде кездесетін мәселелердің бірі – жеке қаражат пен бизнес қаржысын араластырып жүргізу. Мұндай жағдайда кәсіпорынның нақты табысын анықтау қиындайды. Сондықтан кәсіпкерлік қызметтің алғашқы кезеңінен бастап кіріс пен шығыстың жеке есебін жүргізу маңызды.
Қаржылық жоспарлау айналым қаражатын басқаруда ерекше рөл атқарады. Кәсіпорында сатылым көлемі жоғары болғанымен, тауар үшін төлем кешігіп түссе немесе барлық қаржы ұзақ мерзімді активтерге жұмсалса, күнделікті операцияларға қажетті қаражат жетіспеуі мүмкін. Бұл шикізат сатып алуға, еңбекақы төлеуге немесе басқа міндеттемелерді орындауға кедергі келтіреді.
Өнімнің өзіндік құнын дұрыс есептеу де кәсіпкер үшін негізгі дағдылардың бірі. Көп жағдайда кәсіпкер шикізат бағасын ғана есепке алып, тасымалдау, жалдау ақысы, коммуналдық төлемдер, қызметкерлердің еңбекақысы, қаптама және жабдықтың тозуы секілді шығындарды толық қоспауы мүмкін. Нәтижесінде өнім сатылғанымен, кәсіпорынның нақты пайдасы күтілгеннен төмен болуы ықтимал.
Қаржылық сауаттылық несие және жеңілдетілген қаржыландыру құралдарын пайдаланғанда да маңызды. Кәсіпкер үшін несие алу мүмкіндігінің болуы оның міндетті түрде тиімді екенін білдірмейді. Қарыз қаражаты қандай мақсатқа жұмсалатыны, жаңа жабдық немесе айналым қаражаты қанша қосымша кіріс әкелетіні және ай сайынғы төлемді кәсіпорынның ақша ағыны көтере ала ма деген сұрақтарға алдын ала жауап берілуі қажет.
Сондықтан кәсіпкерлерге қаржы өнімдерін таныстырумен қатар, бизнес-жоспарлау, ақша ағынын басқару, өзіндік құнды есептеу және инвестиция тиімділігін бағалау бойынша практикалық білім беру маңызды. Мұндай қолдау мемлекеттік бағдарламалар мен қаржы институттарының құралдарын мақсатты пайдалануға көмектеседі.
Қаржылық тәртіп кәсіпорынның серіктестер алдындағы сенімділігіне де әсер етеді. Есебі ашық және жүйелі жүргізілетін кәсіпкер өз бизнесінің нақты көрсеткіштерін көрсете алады. Бұл банкпен, инвестормен немесе ірі тапсырыс берушімен жұмыс істеу барысында қосымша артықшылық қалыптастырады.
Қаржылық сауатты кәсіпкер нарықтағы өзгерістерге де жақсырақ бейімделеді. Шикізат бағасы көтерілгенде немесе сатылым төмендегенде қандай шығындарды оңтайландыруға болатынын, қандай өнімнің табыстылығы жоғары екенін және қандай бағытты уақытша қысқарту қажет екенін нақты есеп арқылы анықтай алады.
Бұл ішкі нарықтағы бәсекелестіктің сапасына да әсер етеді. Қаржысын тиімді басқаратын кәсіпорын бағаны негізсіз көтермей, өндірісті оңтайландырып, өнім сапасына инвестиция салуға мүмкіндік алады.
Түркістанда кәсіпкерлікті тұрақты дамыту үшін бизнеске тек қаржылай қолдау көрсету жеткіліксіз. Сол ресурсты дұрыс пайдалана алатын кәсіпкерлік мәдениетті қалыптастыру да маңызды. Қаржылық сауаттылықты арттыру кәсіпкерлердің тәуекелін төмендетіп, кәсіпорындардың тұрақтылығын күшейтуге, инвестициялық мүмкіндіктерін кеңейтуге және қаланың шағын бизнес секторын сапалы дамытуға негіз болады.
Түркістанда шағын бизнестің қаржылық сауаттылығын арттыру кәсіпкерліктің тұрақты дамуына негіз қалыптастырады
