Отандық өндірісті дамыту қаланың экономикалық әлеуетін арттырумен қатар ішкі нарықты жергілікті өніммен қамтамасыз етудің маңызды тетігі саналады. Шымкентте соңғы жылдары өндірістік кәсіпорындардың қуатын кеңейту, жаңа жобаларды іске қосу және жергілікті жерде шығарылатын өнім түрлерін көбейту бағытындағы жұмыстар жалғасып келеді.
Қаланың өнеркәсіптік құрылымында өңдеу өнеркәсібінің орны ерекше. 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында Шымкент кәсіпорындары 817,5 млрд теңгенің өнімін өндірсе, оның 709,3 млрд теңгесі өңдеу өнеркәсібіне тиесілі болды. Өнеркәсіп өндірісінің жалпы көлемі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11 пайызға артты.
Өңдеу секторында сусындар, тамақ өнімдері, химия, фармацевтика, машина жасау, металл бұйымдары, құрылыс материалдары, резеңке және пластмасса өнімдері секілді түрлі бағыттардың дамуы байқалады. Өндірістің осындай әртараптандырылған құрылымы қалада тұтынушылық тауарлармен қатар өнеркәсіпке қажетті өнімдерді де жергілікті жерде шығаруға мүмкіндік береді.
Отандық өндірістің кеңеюі ең алдымен ішкі нарық үшін маңызды. Жергілікті кәсіпорындар сұранысқа ие тауарларды шығарған сайын басқа өңірлерден немесе шетелден жеткізілетін өнімдердің бір бөлігін алмастыру мүмкіндігі қалыптасады. Бұл жеткізу тізбегінің тұрақтылығын арттырып, нарықтың сыртқы факторларға тәуелділігін төмендетуге ықпал етеді.
Шымкенттегі индустриялық аймақтар осы бағыттағы өндірістерді орналастырудың негізгі алаңдарының біріне айналып отыр. «Оңтүстік», «Тассай», «Жұлдыз», «Бозарық» секілді өндірістік аумақтарда әртүрлі салаларға маманданған кәсіпорындар жұмыс істейді және жаңа жобалар кезең-кезеңімен іске қосылуда.
Мысалы, қалада медициналық бұйымдардан бастап тұрмыстық химияға, тоқыма өнімдерінен құрылыс материалдарына дейінгі тауарлар өндіріледі. Ал алкогольсіз сусындар шығаратын кәсіпорындардың өндірістік қуатын кеңейтуі жергілікті компаниялардың нарықтағы сұранысқа бейімделіп, өндіріс көлемін кезең-кезеңімен арттыра алатынын көрсетеді.
Отандық өнім көлемінің өсуі тек импортты алмастырумен шектелмейді. Өндіріс кеңейген сайын шикізат жеткізу, тасымалдау, қаптама, қоймалау және басқа да қызметтерге сұраныс пайда болады. Нәтижесінде бір өндірістік кәсіпорынның дамуы онымен байланысты басқа кәсіпкерлік субъектілерінің белсенділігіне де ықпал етеді.
Жергілікті өндірістің дамуы жұмыспен қамту үшін де маңызды. Өндірістік кәсіпорындар тұрақты жұмыс орындарын қалыптастырып қана қоймай, техникалық және өндірістік мамандықтарға сұранысты арттырады. Бұл өз кезегінде еңбек нарығында жаңа кәсіби мүмкіндіктердің пайда болуына жағдай жасайды.
Келесі маңызды міндет – Шымкентте шығарылатын өнімдердің өткізу нарығын кеңейту. Кәсіпорын ішкі нарықта тұрақты позиция қалыптастырғаннан кейін өндіріс көлемін ұлғайтып, еліміздің басқа өңірлеріне және экспорттық нарықтарға шығу мүмкіндігіне ие болады.
Осы тұрғыдан отандық өндірісті қолдау тек жекелеген кәсіпорындардың дамуына бағытталған шара емес. Жергілікті өнім көлемінің артуы ішкі нарықтың тұрақтылығын күшейтіп, жаңа жұмыс орындарын қалыптастырып, Шымкенттің өндірістік әлеуетін одан әрі арттыруға мүмкіндік береді.
