Алматы қаласында 2026 жылға арналған жергілікті бюджет жобасы таныстырылып, ол мегаполистің алдағы жылдардағы даму басымдықтарын айқын көрсетті. Қалалық мәслихаттың кезектен тыс XXXIX сессиясында қаралған құжатқа сәйкес, келесі жылғы бюджеттің жалпы көлемі 2,8 трлн теңгені құрайды. Оның 2,5 трлн теңгесі қаланың өзіндік кірістері есебінен қалыптасады. Бұл Алматының қаржылық дербестігі жоғары екенін және экономикалық әлеуетінің тұрақты өсіп келе жатқанын көрсетеді.
Бюджет құрылымын талдау нәтижесінде даму бюджетінің үлесі едәуір артқаны байқалады. 2026 жылы ол жалпы шығыстардың 30,4 пайызына дейін жетіп, ал әкімшілік шығындар 42,2 пайызға дейін қысқартылған. Мұндай өзгеріс қаржыны тұтынушылық емес, ұзақ мерзімді нәтиже беретін бағыттарға шоғырландыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар әлеуметтік міндеттемелер толық көлемде сақталып, бұл салаға шамамен 700 млрд теңге қарастырылған. Бұл шешім әлеуметтік тұрақтылықты сақтауға және халықтың негізгі қажеттіліктерін қамтамасыз етуге бағытталған.
Бюджеттің негізгі басымдығы көлік және инженерлік инфрақұрылымды дамыту болып отыр. Көлік жүйесін жаңғыртуға 504 млрд теңге бөлінуі жоспарланған. Бұл қаражат қоғамдық көліктің тиімділігін арттыруға, BRT желілерін дамытуға, сондай-ақ LRT жобасына дайындық жұмыстарын жалғастыруға бағытталады. Сонымен қатар радиалды және магистральдық көшелер салу, жол инфрақұрылымын кеңейту, қоғамдық көлік қозғалысын оңтайландыру шаралары көзделген. Қала билігі бұл бағыттағы инвестициялар көлік кептелістерін азайтып, тұрғындардың күнделікті қозғалысын жеңілдетеді деп отыр.
Инженерлік инфрақұрылымды жаңарту да маңызды орын алады. Сумен қамту, су бұру жүйелері мен коллекторларды жаңғыртуға шамамен 400 млрд теңге қарастырылған. Бұл қаржы тозығы жеткен желілерді жаңалап, коммуналдық апаттардың алдын алуға мүмкіндік береді. Сонымен бірге жылу жүйелерін жаңарту, энергия тиімділігін арттыру және қаланың инженерлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету шаралары іске асырылмақ.
Қаланы абаттандыру мен көріктендіруге 270 млрд теңге бөлінеді. Бұл қаражат «Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы аясындағы жобаларды жүзеге асыруға, көгалдандыруды кеңейтуге, қоғамдық кеңістіктерді жаңартуға бағытталады. Қала тұрғындарының ұсыныстары мен бастамаларына негізделген бұл жобалар Алматының жайлы қалалық орта ретіндегі келбетін нығайтуға ықпал етеді.
Әлеуметтік сала да бюджеттің маңызды бағыты болып қала береді. Білім беру жүйесіне 487,2 млрд теңге бөлініп, жаңа мектептер салу, қолданыстағы білім беру мекемелерін жаңғырту және материалдық-техникалық базаны күшейту жоспарланған. Денсаулық сақтау саласына 88,2 млрд теңге қарастырылып, амбулаториялар салу, медицина ұйымдарын заманауи жабдықтармен қамту көзделген. Тұрғындарды әлеуметтік қолдауға 149,9 млрд теңге бөлінуі халықтың әлеуметтік осал топтарын қолдауға мүмкіндік береді.
Мәдениет және спорт саласына шамамен 110 млрд теңге бағытталады. Бұл қаражат театрларды реконструкциялауға, жаңа спорт нысандарын салуға және қолданыстағы инфрақұрылымды жаңартуға жұмсалады. Атап айтқанда, заманауи футбол стадионының құрылысы мен «Медеу» мұз айдынын жаңарту жобалары қарастырылған.
Мәслихат депутаттары 2026–2028 жылдарға арналған қалалық бюджетті қолдап, сонымен бірге 2026–2030 жылдарға арналған Алматының Даму жоспарын бекітті. Бұл құжатта тұрақты экономикалық өсім, көлік жүйесін дамыту, қолайлы қалалық орта қалыптастыру, «Жасыл Алматы» қағидаттарын іске асыру және Smart City бағыттары негізгі басымдық ретінде белгіленген.
Жалпы алғанда, 2026 жылға арналған Алматы бюджеті инфрақұрылымды жаңғыртуға, экономикалық өсімді ынталандыруға және қала тұрғындарының өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған теңгерімді қаржылық құжат ретінде бағаланып отыр.
