2025 жылдың басынан бері Алматы қаласының өнеркәсіп саласы тұрақты өсім көрсетіп, мегаполистің экономикалық дамуындағы негізгі қозғаушы күштердің біріне айналды. Қаңтар-қазан айлары аралығында өнеркәсіптік өндіріс көлемі 1 944,2 млрд теңгеге жетіп, өткен кезеңмен салыстырғанда 12,3 пайызға артты. Бұл көрсеткіш Алматы экономикасының өндірістік бағытының нығайып келе жатқанын және өнеркәсіптің қаланың жалпы экономикалық құрылымындағы маңызын айқындай түседі. Өнеркәсіп саласындағы оң динамика қаржы айналымының ұлғаюына, бюджет кірістерінің артуына және жаңа жұмыс орындарының ашылуына тікелей әсер етіп отыр.
Өсімнің негізгі үлесі өңдеу өнеркәсібіне тиесілі. Аталған салада өндіріс көлемі 13,7 пайызға өсіп, жалпы өнеркәсіптік шығарылымның 84,5 пайызынан астамын қамтамасыз етті. Бұл дерек Алматыда шикізатқа емес, қосылған құны жоғары дайын өнім шығаруға бағытталған экономикалық модельдің қалыптасып келе жатқанын көрсетеді. Өңдеу өнеркәсібінің үлесінің жоғары болуы қаланың экономиканы әртараптандыру және ұзақ мерзімді тұрақтылықты қамтамасыз ету стратегиясымен тығыз байланысты.
Жыл басынан бері машина жасау, минералдық өнімдер, сусын өндірісі, қағаз және ағаш бұйымдары, химиялық және фармацевтикалық өнімдер, сондай-ақ тоқыма мен киім өндірісі сияқты салаларда айтарлықтай өсім тіркелді. Бұл бағыттар Алматы үшін ішкі нарықты қамтамасыз етумен қатар, өндірістік кооперация мен логистикалық тізбектерді дамытуда маңызды рөл атқарады. Аталған салалардағы белсенділік өндірістік алаңдардың жүктемесін арттырып, кәсіпорындардың қуатын толық пайдалануға мүмкіндік берді.
Өнеркәсіптегі өсімге қаланың ірі және орта кәсіпорындары орналасқан өндірістік аймақтардағы өнім көлемінің артуы тікелей ықпал етті. Дилерлік компаниялар, құрылыс ұйымдары мен сауда желілері тарапынан тапсырыстардың көбеюі өндірістің тұрақты жұмыс істеуіне жағдай жасады. Бұл өзара байланыс Алматы экономикасында өндіріс пен сауданың бір-бірін толықтырып отырғанын және ішкі нарықтың белсенді дамып келе жатқанын көрсетеді.
Индустриялық аймақтар мен арнайы экономикалық аймақтар өнеркәсіптік өсімнің маңызды тірегіне айналып отыр. 2025 жылдың басынан бері индустриялық аймақ пен «Инновациялық технологиялар паркі» арнайы экономикалық аймағында жалпы құны 225,3 млрд теңге болатын 8 жоба іске қосылды. Жыл соңына дейін құны 80,2 млрд теңгені құрайтын тағы 10 жобаны іске қосу жоспарланған. Бұл жобалар өндірістік инфрақұрылымды кеңейтіп қана қоймай, жаңа технологияларды енгізуге және еңбек нарығында тұрақты жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда индустриялық аймақ аумағында жалпы құны 655,8 млрд теңге болатын жүзден астам кәсіпорын жұмыс істейді. Бұл кәсіпорындар ондаған мың адамды жұмыспен қамтып отыр. Биыл ғана жаңа өндірістік нысандардың іске қосылуы нәтижесінде 3 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылды, сондай-ақ шағын өнеркәсіптік парктер пайдалануға берілді. Мұның барлығы өнеркәсіптің әлеуметтік-экономикалық әсерін күшейтіп, қаланың еңбек нарығына оң ықпал етуде.
«Инновациялық технологиялар паркі» арнайы экономикалық аймағы Алматы өнеркәсібінің заманауи бағытын айқындап отыр. Бұл аумақта цифрлық технологиялар, күн панельдері мен медициналық жабдықтар өндіру салаларында жобалар жүзеге асырылуда. Қазіргі таңда мұнда 193 қатысушы тіркелген, оның ішінде 126 қатысушы экстерриториалды форматта қызмет атқарады. Арнайы экономикалық аймаққа салынған инвестиция көлемі 258 млрд теңгеге жетіп, тауарлар, жұмыстар мен қызметтер өндірісінің жалпы көлемі 1 трлн теңгені құрады. Экспорт көлемі 17,8 млрд теңгеге жетсе, бюджетке түскен салық түсімдері 72 млрд теңгені құрап, 6 974 жаңа жұмыс орны ашылды.
Жалпы алғанда, Алматы өнеркәсібінің жоғары өсімі қаланың экономикалық өзін-өзі қамтамасыз ету қабілетін арттырып, инвестициялық тартымдылығын күшейтіп отыр. Өндірістік сектордағы нақты нәтижелер Алматының ірі қаржы және экономикалық орталық ретіндегі орнын одан әрі бекіте түсуде.
