Түркістан облысында қоршаған ортаны қорғау, жасыл аймақтарды кеңейту және экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жаңа кезеңге көтерілуде. Осы мақсатта өңірде жаңадан жасақталған заманауи тұқымбақтың жұмысын жандандыру мәселесіне ерекше көңіл бөлініп отыр. Облыс әкімінің орынбасары Нұрбол Тұрашбеков тұқымбақ аумағына барып, оның дайындығын, инфрақұрылымдық жүйелерінің жағдайын және болашақ жұмыс бағытын бақылап, жауапты мекемелерге нақты тапсырмалар берді.
Тұқымбақ «Жасыл аймақ» мекемесінің қарамағында жұмыс істейді және оның негізгі міндеті – өңірдің климаттық ерекшеліктеріне бейімделген ағаш-көшет қорын қалыптастыру. Мекеме басшысының орынбасары Нұржан Ташкеновтің айтуынша, мұнда қылқан жапырақты, жұмсақ жапырақты, сәндік және бұта тектес ағаштардың әртүрлі түрлері өсіріледі. Бұл көшеттер алдағы уақытта облыс аумағындағы жасыл белдеуді кеңейтуге, елді мекендерді көгалдандыруға және экологиялық жобаларды жүзеге асыруға пайдаланылмақ. Тұқымбақты толық іске қосу желтоқсан айына жоспарланып отыр.
Аралау барысында облыс әкімінің орынбасары тұқымбақтағы өскіндердің жағдайына, топырақтың сапасына және оны құнарландыру жұмыстарының барысына ерекше назар аударды. Мамандардың мәліметінше, биыл жасыл белдеу аумағындағы 825 гектар мәдени орман екпесіне органикалық және минералдық тыңайтқыштар енгізілген. Бұл шаралар топырақ құрамын жақсартуға, тұз мөлшерін азайтуға және көшеттердің тамыр жүйесінің нығаюына оң әсерін тигізеді. Топырақтың сапалы болуы – өсімдіктердің ұзақ мерзімді өсіп-өнуінің негізгі алғышарты саналады.
Жасыл белдеудің тиімді дамуы суару жүйелерінің тұрақты жұмысына тікелей байланысты. Қазіргі таңда жасыл белдеу аумағының 63 пайызы ұңғымалар арқылы, 25 пайызы су арналары арқылы, ал қалған 12 пайызы су сорғыларының көмегімен суарылады. Су жеткізу жүйелерінің үздіксіз жұмыс істеуі үшін соңғы уақытта 55 су сорғысы жөнделіп, қайта қалпына келтірілген. Бұл жұмыстар жасыл желектерді уақытылы сумен қамтып, олардың қурап қалу қаупін азайтуға мүмкіндік береді.
Жалпы жасыл белдеу аумағы толық қоршалып, сыртқы факторлардан қорғалған. Бұл шаралар көшеттерді мал таптауынан, заңсыз кесуден және өзге де зиянды әсерлерден сақтау үшін маңызды. Кешенді жоспарға сәйкес, алдағы уақытта 900 гектар жерге сексеуіл тұқымын себу көзделіп отыр. Сексеуіл – шөлейтті және жартылай шөлейт аймақтар үшін аса маңызды өсімдік. Ол топырақ эрозиясының алдын алып, желдің әсерін бәсеңдетіп, экожүйенің тұрақтылығын сақтауға көмектеседі. Бұл бастама өңірдің экологиялық жағдайын жақсартумен қатар, климаттың өзгеруіне бейімделу шараларының бірі ретінде қарастырылады.
Нұрбол Тұрашбеков суару жүйелерін қайта түгендеуден өткізіп, көктемгі маусымға дейін барлық ақауларды толық жоюды тапсырды. Оның айтуынша, жасыл белдеу мен тұқымбақтың жұмысы маусымдық үзілістерге жол бермей, тұрақты әрі жоспарлы түрде жүргізілуі тиіс. Сонымен қатар тұқымбақтың материалдық-техникалық базасын нығайту, көшет өсіру процесін жетілдіру және мамандардың жауапкершілігін арттыру мәселелері де назардан тыс қалмады.
Заманауи тұқымбақтың іске қосылуы Түркістан облысы үшін стратегиялық маңызға ие. Себебі жергілікті жерде өсірілген көшеттер өңірдің табиғи-климаттық жағдайына бейім болып, отырғызылғаннан кейін тез тамыр жайып, ұзақ уақыт сақталады. Бұл өз кезегінде бюджет қаражатын үнемдеуге, сырттан көшет тасымалдауға тәуелділікті азайтуға мүмкіндік береді. Сонымен бірге көгалдандыру жұмыстарының сапасы артып, жасыл аймақтардың экологиялық әсері күшейеді.
Жасыл белдеуді дамыту және тұқымбақ жұмысын жандандыру өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына да жанама түрде ықпал етеді. Таза ауа, жасыл кеңістік және қолайлы экологиялық орта тұрғындардың өмір сапасын арттырып, өңірдің инвестициялық және туристік тартымдылығын күшейтеді. Бұл бағыттағы жұмыстар «Таза Қазақстан» экологиялық бастамасымен үндесіп, табиғатты қорғау мен ұқыпты пайдалануға бағытталған мемлекеттік саясаттың нақты көрінісі болып отыр.
Осылайша, Түркістандағы заманауи тұқымбақтың жұмысы тек көгалдандыру жобасы емес, өңірдің экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, табиғи ресурстарды сақтауға және келешек ұрпаққа қолайлы орта қалыптастыруға бағытталған ұзақ мерзімді стратегиялық қадам ретінде бағаланады.
