Түркістан облысында су ресурстарын тиімді пайдалану мен ауыл шаруашылығын тұрақты дамытуға бағытталған ауқымды жобалар кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда. Өңірде ирригациялық инфрақұрылымды жаңғырту, суару жүйелерінің сенімділігін арттыру және егістік алқаптарды сумен қамтуды жақсарту басты басымдықтардың біріне айналған. Бұл бағыттағы жұмыстар 50 мың гектардан астам жердің мелиорациялық жағдайын жақсартуға мүмкіндік беріп, ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыруға негіз болмақ.
Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітовтің Түркістан облысына жұмыс сапары аясында өңір тұрғындарымен өткізілген есептік кездесуде атқарылып жатқан жұмыстар мен алдағы жоспарлар кеңінен таныстырылды. Министрдің айтуынша, қазіргі таңда облыс аумағында ирригациялық каналдарды жөндеу және реконструкциялау бойынша бес ірі жоба іске асырылып жатыр. Бұл жобалар толық аяқталған жағдайда 51 589 гектар егістік жерге су жеткізу жүйесі айтарлықтай жақсарып, су тапшылығы мәселесін төмендетуге ықпал етеді.
Сонымен қатар Шардара ауданында 20 мың гектар алқаптың мелиорациялық жағдайын жақсартуға бағытталған «Қызылқұм» ирригациялық-дренаждық жүйесін реконструкциялау жұмыстары жүргізілуде. Аталған жоба ауыл шаруашылығы жерлерінің құнарлылығын сақтап, тұздану мен су басу қаупін азайтуға мүмкіндік береді. Құрылыс жұмыстарының аяқталуы 2026 жылға жоспарланып отыр, бұл өңірдегі суармалы егіншілікке ұзақ мерзімді оң әсерін тигізбек.
Облыстың сегіз ауданында тік дренаж жүйелерін жаңғырту да назардан тыс қалған жоқ. Бұл бағытта 95 ұңғыманы реконструкциялау, 512 ұңғымаға күрделі жөндеу жүргізу және 732 ұңғыманы қайта іске қосу көзделген. Атап айтқанда, биыл Шардара өңірінде дренаж жүйелерін жетілдіруге арналған екі жоба аяқталады деп күтілуде. Нәтижесінде 44 мың гектар жердің мелиорациялық жағдайы жақсарып, ауыл шаруашылығы өнімділігін арттыруға қолайлы жағдай қалыптасады.
Су қоймаларын салу және қолданыстағыларын жаңарту да өңірдегі су қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды бөлігі болып отыр. Жыл соңына дейін Төлеби ауданында «Қарақуыс» су қоймасының құрылысы аяқталады деп жоспарланған. Ал 2027 жылы Бәйдібек ауданында «Бәйдібек-ата» су қоймасы пайдалануға берілмек. Бұдан бөлек «Боралдай» және «Иқансу» су қоймаларын салуға арналған жобалау-сметалық құжаттар әзірленіп жатыр. Сонымен қатар үш су қоймасына күрделі жөндеу жүргізу және 40 гидротехникалық құрылысжайда көпфакторлы зерттеулер өткізу жоспарланған. Бұл шаралар су ресурстарын жинақтау мен тиімді бөлу мүмкіндіктерін кеңейтеді.
Тұрғындарды сапалы ауызсумен қамтамасыз ету мәселесі де күн тәртібінде тұр. Осы мақсатта Шардара қаласында топтық су құбырының құрылысы жүргізілуде. Жоба толық аяқталған соң қала халқы тұрақты әрі таза ауызсумен қамтылып, әлеуметтік жағдайды жақсартуға ықпал етпек. Құрылыс жұмыстарының келесі жылы аяқталуы жоспарланған.
Кездесу барысында тұрғындар су шаруашылығына қатысты өзекті мәселелерді көтеріп, каналдарды салу және реконструкциялау, суару суына берілетін субсидиялар, судың «қара нарығымен» күрес, сондай-ақ балық шаруашылығына бөлінетін су лимиттерін қайта қарау жөнінде сұрақтар қойды. Бұл ұсыныстар мен өтініштер су ресурстарын басқаруда ашықтық пен әділдік қағидаттарын күшейтудің маңыздылығын көрсетті.
Министр өз сөзінде өткен вегетация кезеңі суды тиімді әрі жауапкершілікпен басқарудың ауыл шаруашылығы үшін шешуші рөл атқаратынын айқын көрсеткенін атап өтті. Оның айтуынша, су саласын дамыту тек жекелеген жобалармен шектелмей, жүйелі әрі ұзақ мерзімді көзқарасты талап етеді. Қазіргі таңда жүзеге асырылып жатқан гидротехникалық нысандарды салу, реконструкциялау және суару жүйелерін автоматтандыру жобалары суды үнемдеп пайдалануға және оның ысырабын азайтуға мүмкіндік береді.
Жұмыс сапарының қорытындысында Нұржан Нұржігітов министрліктің профильдік департаменттері мен комитеттерінің, «Қазсушар» республикалық мемлекеттік кәсіпорнының Түркістан филиалы және Арал-Сырдария бассейндік инспекциясының қатысуымен кеңес өткізді. Онда өңір тұрғындарының ұсыныстары мен көтерілген мәселелер жан-жақты талқыланып, оларды кезең-кезеңімен шешу жолдары қарастырылды. Түркістан облысында су ресурстарын басқаруға бағытталған бұл кешенді жұмыстар өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына және экологиялық тұрақтылығына берік негіз қалыптастырады.
