Шымкент қаласында әлеуметтік қамтамасыз ету саласындағы саясат соңғы жылдары еңбекке ынталандыру қағидатына біртіндеп негізделіп келеді. Әлеуметтік қолдау бұрын тек материалдық көмек көрсету ретінде қабылданса, бүгінгі күні ол азаматтардың еңбекке араласуына, тұрақты табыс табуына және өзін-өзі қамтамасыз етуіне бағытталған маңызды құралға айналып отыр. Бұл тәсіл еңбекке қабілетті тұрғындарды ұзақ мерзімді тәуелділіктен шығарып, қоғамдағы белсенді экономикалық қатысушылар қатарына қосуға мүмкіндік береді.
Қалада әлеуметтік көмек алушылардың едәуір бөлігін жұмысқа жарамды азаматтар құрайды. Осыны ескере отырып, әлеуметтік қолдау шаралары еңбек нарығымен тығыз байланыста іске асырылуда. Мемлекеттік қолдаудың шартты тетіктері азаматты тек жәрдемақы алушы емес, еңбекке ұмтылатын тұлға ретінде қарастырады. Әлеуметтік төлемдер мен көмектер адамның жұмыс іздеуіне, кәсіби дағдыларын жетілдіруіне немесе қайта даярлаудан өтуіне ынталандырушы фактор ретінде қолданылып келеді.
Шымкентте әлеуметтік көмек көрсету барысында еңбекке орналасу мәселесіне басымдық беріледі. Әлеуметтік қызмет мамандары өтініш білдірген азаматтың жағдайын жан-жақты талдап, оның еңбек әлеуетін анықтауға назар аударады. Егер адам жұмыс істеуге қабілетті болса, оған тек материалдық қолдау ғана емес, еңбекке қайта оралу жолдары ұсынылады. Бұл – бос жұмыс орындары туралы ақпарат беру, жұмыс берушілермен байланыс орнату, уақытша немесе маусымдық еңбекке бағыттау секілді нақты әрекеттер арқылы жүзеге асады.
Әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесінің еңбекке ынталандырудағы тағы бір маңызды қыры – жауапкершілік қағидаты. Қолдау шаралары адамның белсенділігімен тікелей байланыстырылған. Азаматқа мемлекет тарапынан көмек көрсетіле отырып, одан да қоғам алдындағы жауапкершілікті сезіну талап етіледі. Бұл өз кезегінде еңбекке деген көзқарасты өзгертеді. Жұмыс тек табыс көзі ғана емес, әлеуметтік мәртебені қалпына келтірудің, өзін-өзі құрметтеудің жолы ретінде қабылдана бастайды.
Шымкент қаласының әлеуметтік-экономикалық ерекшеліктерін ескерсек, еңбекке ынталандыруға бағытталған әлеуметтік қолдау шараларының маңызы арта түсуде. Қала халқының өсуі, ішкі көші-қон, еңбек нарығындағы бәсекелестік әлеуметтік саясаттың икемді болуын талап етеді. Осы жағдайда әлеуметтік қамтамасыз ету еңбекке бейімделуге көмектесетін қорғаныс тетігі ретінде қызмет атқарады. Ол адамның уақытша қиындықтарын еңсеруге жәрдемдесіп қана қоймай, болашақта дербес өмір сүруіне жол ашады.
Әлеуметтік қолдауды еңбекпен ұштастыру – ұзақ мерзімді тиімді нәтижелерге жеткізетін бағыт. Мұндай тәсіл азаматтың өз әлеуетін іске асыруына мүмкіндік береді, ал қала үшін бұл тұрақты еңбек нарығы мен әлеуметтік тұрақтылықтың негізін қалайды. Шымкент тәжірибесі көрсеткендей, әлеуметтік қамтамасыз ету шаралары дұрыс ұйымдастырылған жағдайда еңбекке ынталандырудың пәрменді құралына айнала алады.
