Шымкент қаласында еңбек тақырыбы тұрғындардың күнделікті өмірімен, әлеуметтік көңіл күйімен және болашаққа деген сенімімен тығыз байланысты. Еңбектің басты нәтижесі саналатын жалақы мен табыс деңгейі азаматтардың тұрмыс сапасын айқындайтын негізгі көрсеткіштердің бірі болып отыр. Соңғы деректер қаланың еңбек нарығында белгілі бір қозғалыс бар екенін және табыс құрылымында оң өзгерістер байқалатынын көрсетеді.
2025 жылғы үшінші тоқсанда қызметкерлерге есептелген орташа айлық атаулы жалақы 336 678 теңгені құрады. Бұл көрсеткіш кәсіпкерлік қызметпен айналысатындар мен шағын кәсіпорындарды есепке алмағанда қалыптасты. Алдыңғы жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда атаулы жалақы 8,7 пайызға өскен. Бұл өсім еңбекке төленетін ақы көлемінің артқанын және жұмыс берушілер тарапынан еңбек ресурсына деген сұраныстың белгілі бір деңгейде сақталып отырғанын білдіреді. Қала экономикасында түрлі салада еңбек етіп жүрген азаматтар үшін бұл көрсеткіш еңбектің материалдық бағалануының нақты көрінісі саналады.
Дегенмен, атаулы жалақының өсуі әрдайым нақты табыстың артуын толық қамтамасыз ете бермейді. 2025 жылғы үшінші тоқсанда нақты жалақы индексі 96,9 пайыз деңгейінде қалыптасты. Бұл көрсеткіш баға өзгерістері мен инфляциялық факторлардың еңбек ақының сатып алу қабілетіне әсер ететінін аңғартады. Яғни, жалақы көлемі өскенімен, күнделікті тұтыну шығындарының өзгеруі еңбек нәтижесінің нақты тиімділігін төмендетуі мүмкін. Осы тұрғыда еңбек пен табыс арасындағы тепе-теңдікті сақтау мәселесі өзекті болып қала береді.
Қала тұрғындарының жалпы табыс құрылымына көз жүгіртсек, 2025 жылғы екінші тоқсанда жан басына шаққандағы орташа атаулы ақшалай табыс 153 532 теңгені құрады. Бұл 2024 жылғы екінші тоқсанмен салыстырғанда 11,6 пайызға жоғары. Аталған дерек еңбекпен қатар өзге де табыс көздерінің белгілі бір деңгейде өскенін көрсетеді. Сонымен бірге, нақты ақшалай табыстың өсу қарқыны 101,2 пайызды құрап, тұрғындардың табысы инфляция деңгейінен сәл жоғары өсім көрсеткенін аңғартады.
Шымкент жағдайында табыс деңгейі тек жалақымен шектелмейді. Көптеген азаматтар қосымша жұмыс, өзін-өзі жұмыспен қамту немесе қызмет көрсету саласындағы белсенділік арқылы отбасылық бюджетін толықтырып отыр. Бұл еңбекке деген көзқарастың өзгеріп, адамдардың табыс табудың түрлі жолдарын іздейтінін көрсетеді. Мұндай үрдіс қаланың еңбек нарығының икемді екенін және тұрғындардың жаңа жағдайларға бейімделу қабілетін айқындайды.
Жалпы алғанда, Шымкент қаласында еңбекақы мен табыс деңгейі еңбек құндылығының экономикалық көрінісі ретінде қалыптасып келеді. Атаулы көрсеткіштердің өсуі оң үрдіс болғанымен, басты міндет – нақты табыстың тұрақты артуын қамтамасыз ету. Бұл еңбек өнімділігін арттырумен, тұрақты жұмыс орындарын сақтаумен және еңбекке деген құрметті күшейтумен тікелей байланысты. Еңбек – қала дамуының негізгі тірегі ретінде Шымкенттің әлеуметтік-экономикалық болашағында шешуші рөл атқара береді.
