Жұмыссыздық – көптеген адам үшін уақытша қиындық қана емес, өмір салтына, психологиялық күйіне және әлеуметтік жағдайына әсер ететін күрделі мәселе. Шымкент қаласында бұл жағдайдан шығудың нақты жолдары бар және олар біртіндеп, жүйелі әрекеттер арқылы жүзеге асады. Жұмыссыздықтан тұрақты еңбекке көшу бір күнде болатын процесс емес, алайда дұрыс бағыт таңдалса, нәтиже беретін қадамдар жеткілікті.
Алғашқы маңызды қадам – адамның өз жағдайын нақты бағалауы. Көп жағдайда жұмыссыз жүрген азаматтар қандай салада еңбек ете алатынын, қандай дағдысы бар екенін немесе нені үйренуге дайын екенін анықтай алмай жатады. Өзін-өзі талдау еңбек нарығындағы мүмкіндіктерді дұрыс түсінуге көмектеседі. Бұл кезеңде адамның бұрынғы тәжірибесі, білімі және жеке қабілеттері үлкен рөл атқарады.
Келесі қадам – еңбек нарығындағы нақты сұранысты ескеру. Шымкент қаласында әр кезеңде сұранысқа ие салалар өзгеріп отырады. Кейбір мамандықтарда бәсекелестік жоғары болса, енді бір бағыттарда кадр тапшылығы сезіледі. Осы жағдайды ескерген азамат өз мүмкіндігін кеңейтіп, жаңа бағытқа бет бұра алады. Бұл шешім кейде қосымша үйренуді, тәжірибе жинауды талап етеді, алайда болашақта тұрақты еңбекке жол ашады.
Жұмыссыздықтан шығудың тағы бір маңызды қадамы – еңбек тәртібіне бейімделу. Ұзақ уақыт жұмыс істемеген адам үшін күн тәртібін сақтау, жауапкершілік алу, ұжыммен тіл табысу оңай бола бермейді. Сондықтан алғашқы кезеңде уақытша немесе бастапқы деңгейдегі жұмыс адамның еңбек ырғағын қайта қалыптастыруға көмектеседі. Бұл тәжірибе алдағы тұрақты қызметке дайындық іспетті болады.
Тұрақты еңбекке қол жеткізу жолында сабыр мен табандылық та аса қажет. Әрбір ізденіс бірден нәтиже бермеуі мүмкін. Кейде жұмысқа қабылданбау, ұсынылған орынның сәйкес келмеуі адамның жігерін құм қылады. Алайда бұл кезеңдер уақытша екенін түсіну маңызды. Үнемі әрекет етіп, мүмкіндіктерді іздеген адам түбінде өз орнын табады.
Жұмысқа орналасқаннан кейін де жауапкершілік арта түседі. Тұрақты еңбек – тек жұмыс табу емес, сол орынды сақтап қалу. Ол үшін тәртіп, адалдық және кәсіби өсуге деген ұмтылыс қажет. Көптеген шымкенттік алғашқы жұмысынан кейін өз қабілетін көрсетіп, тұрақты табысқа қол жеткізіп отыр. Бұл олардың өміріне сенімділік әкеліп, әлеуметтік жағдайын жақсартты.
Қорытындылай келе, жұмыссыздықтан тұрақты еңбекке дейінгі жол нақты қадамдардан тұрады. Өзін тану, нарыққа бейімделу, еңбекке дағдылану және табандылық таныту – осы жолдың негізгі тіректері. Шымкент тәжірибесі көрсеткендей, еңбекке деген ниет пен жүйелі әрекет кез келген қиындықты еңсеруге мүмкіндік береді.
