Шымкент қаласына қарасты шалғай аумақтарда тұратын тұрғындарды жұмыспен қамту мәселесі әрдайым өзекті болып келеді. Қаланың орталық бөлігімен салыстырғанда, мұндай аудандарда жұмыс орындарының шоғырлануы төмен, ал еңбек нарығына қолжетімділік шектеулі болуы мүмкін. Осыған байланысты жұмыспен қамтудың тиімді тетіктерін іске асыру шалғайдағы халықтың әлеуметтік тұрақтылығын қамтамасыз етудің маңызды шартына айналды.
Шалғай аудандардағы тұрғындар көбіне күнкөріс үшін уақытша немесе бейресми еңбекке жүгінеді. Бұл тұрақты табыстың болмауына, әлеуметтік кепілдіктердің шектелуіне алып келеді. Сондықтан жұмыспен қамту саясаты бұл аумақтарда нақты қажеттіліктерге бейімделген түрде жүзеге асырылады. Негізгі мақсат – адамдарды тұрғылықты жеріне жақын жерден тұрақты жұмысқа тарту және олардың еңбек әлеуетін толық пайдалану.
Тиімді тетіктердің бірі – жергілікті еңбек ресурстарын есепке ала отырып жұмыс орындарын ұсыну. Шалғай аудандарда көбіне құрылыс, қызмет көрсету, коммуналдық шаруашылық, шағын өндіріс салалары сұранысқа ие. Осы салаларға тұрғындарды тарту арқылы олардың күнделікті қатынауға кететін уақытын қысқартып, жұмысқа тұрақты орналасуына жағдай жасалады. Бұл әсіресе отбасылы азаматтар мен егде жастағы адамдар үшін маңызды.
Жұмыспен қамту шаралары шалғай аудандардағы тұрғындардың еңбек дағдыларын дамытуға да бағытталған. Көп жағдайда адамдардың жұмыс таба алмауы тәжірибенің немесе белгілі бір машықтың жетіспеушілігімен байланысты болады. Осы мәселені шешу үшін еңбекке бейімдеу, тәжірибе жинақтау мүмкіндіктері ұсынылады. Мұндай қадамдар адамның өз күшіне сенуіне, еңбек нарығында бәсекеге қабілетті болуына ықпал етеді.
Шалғай аумақтарда жұмыспен қамтудың тағы бір маңызды қыры – жергілікті қауымдастықтың белсенділігін арттыру. Тұрақты жұмысы бар тұрғындар өз ауданындағы әлеуметтік өмірге көбірек араласады, қоғамдық жұмыстарға қатысады, инфрақұрылымның сақталуына жауапкершілікпен қарайды. Бұл өз кезегінде аумақтың жалпы дамуына оң әсер етеді. Жұмыссыздық деңгейінің төмендеуі әлеуметтік шиеленісті де азайтады.
Көптеген тұрғын үшін жұмысқа қол жеткізу тек табыс көзі ғана емес, өмір сапасын жақсартудың жолы болып отыр. Тұрақты еңбек адамның болашаққа деген жоспарын нақтылауға, балаларының білім алуына, тұрмыстық жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді. Шалғай аудандарда бұл факторлар ерекше мәнге ие, себебі мұнда әлеуметтік қолдауға деген қажеттілік жоғары.
Жалпы алғанда, Шымкенттің шалғай аудандарында жүзеге асырылып жатқан жұмыспен қамту тетіктері халықтың нақты жағдайын ескере отырып қалыптастырылған. Бұл тәсіл тұрғындарды еңбекке тартудың формалды емес, өмірлік маңызы бар құралға айналуына жол ашты. Тұрақты жұмыс пен табысқа қол жеткізген азаматтар өз аумағында қалуға, оны дамытуға мүдделі бола бастайды. Осылайша жұмыспен қамту шалғай аудандардың әлеуметтік және экономикалық тұрақтылығын нығайтатын маңызды фактор ретінде көрініс табуда.
