Қоғамдағы құқықтық мәдениетті қалыптастыру — тек білім беру мекемелерінің ғана емес, кәсіподақ ұйымдарының да басты бағыттарының бірі. Себебі болашақ еңбек нарығына шығатын бүгінгі жасөспірімнің құқықтық сауаттылығы мен жауапкершілігі қоғамның қауіпсіздігі мен әділдігін қамтамасыз етеді.
Осы мақсатта Шымкент қаласындағы Валентина Терешкова атындағы №31 жалпы орта мектебінде «Заң және тәртіп» акциясы аясында жоғары сынып оқушыларымен маңызды кездесу өтті. Іс-шараны «Заң үйірмесінің» мүшесі әрі «Шымкент қаласы кәсіподақтар орталығы» аумақтық бірлестігінің төрағасы Бауыржан Алтеев жүргізді.
Бауыржан Ілімшаұлы жасөспірімдерге ҚР Қылмыстық кодексінде көрсетілген жауапкершілік жасы туралы нақты түсінік берді. Ол атап өткендей, жалпы қылмыстар үшін қылмыстық жауапкершілік 16 жастан, ал ауыр және аса ауыр қылмыстар үшін 14 жастан басталады.
14 жастан бастап жауапқа тартылатын ауыр құқықбұзушылықтарға:
• адам өлтіру;
• денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру;
• зорлау және зорлық-зомбылық әрекеттері;
• ұрлық, тонау, қарақшылық;
• көлік немесе өзге мүлікті айдап әкету;
• лаңкестік әрекеттер;
• өрт қою немесе жарылыс жасау сияқты қылмыстар жатады.
Спикер әрбір мысалды өмірден алынған нақты жағдайлар арқылы түсіндіріп, оқушыларға әсерлі түрде жеткізді:
«Бір сәттік эмоция – бүкіл болашағыңды күйретуі мүмкін. Әр шешімнің артында жауапкершілік тұрады», – деді ол.
Сонымен қатар, құқық бұзушылықтың салдары тек жазамен шектелмейтінін де ерекше атап өтті.
• Кез келген құқық бұзушылық фактісі арнайы органдарда тіркеледі;
• Ол дерек жеке іс-қағазда өмір бойына сақталады;
• Бұл кейін оқу, жұмысқа орналасу немесе шетелге шығу сияқты өмірлік мүмкіндіктерге кедергі келтіруі мүмкін.
Кездесу еркін форматта өтті — оқушылар өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, тұрмыста жиі кездесетін даулы жағдайлар бойынша нақты түсініктемелер алды.
Бауыржан Алтеев кәсіподақтардың жастар арасында құқықтық мәдениетті қалыптастыруға және қоғамдағы әлеуметтік жауапкершілікті арттыруға ерекше назар аударатынын айтты. Оның пікірінше, кәсіподақтар тек еңбек қатынастарын қорғап қана қоймай, жас ұрпақтың заңға құрметпен қарауын қамтамасыз етуге де үлес қосуы тиіс.
Іс-шараның басты мақсаты — жасөспірімдерге заңды білудің маңызын түсіндіріп, өз құқықтары мен міндеттерін ұғындыру болды. Кездесу соңында оқушылар мен ұстаздар мұндай сабақтардың тәрбиелік мәні зор екенін атап өтті.
Бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. «Заң үйірмесі» мен «Шымкент қаласы кәсіподақтар орталығы» құқықтық ағарту және жастардың азаматтық жауапкершілігін арттыру ісінде жүйелі шараларды жалғастыруды жоспарлап отыр.
Заңды білген жас — өз құқығын қорғай алатын, қоғам алдындағы жауапкершілігін түсінетін саналы азамат.
