«Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттық туралы» Заңмен ұсынылатын рәсімдерге деген сұраныс азаймады. 2023 жылы азаматтардың жіберген банкроттық туралы өтініштер саны 77 мыңнан асты, 2024 жылы – 83 мың, ал 2025 жылдың үш айында – 37 мыңға жуықтады. Бұл туралы ОКҚ алаңында өткен баспасөз конференциясында ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының орынбасары Сеилжан Ахметов мәлімдеді, деп хабарлайды No-comment.kz - Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметіне сілтеме жасап.
Сеилжан Ахметов түсіндіргендей, азаматтарға қарыз шарттары бойынша талап ету құқығына ие банктер, микроқаржы ұйымдары, коллекторлық агенттіктер және ұйымдар алдындағы қарыздардан құтылуға мүмкіндік беретін соттан тыс банкроттық рәсімі жоғары сұранысқа ие болып қала береді.
«Аталған рәсім шеңберінде 2023 жылы – 8 мыңнан астам, 2024 жылы – 11 мыңнан астам, 2025 жылдың үш айында – 2 мыңнан астам азамат банкрот болып танылды. Жүргізілген түсіндіру жұмыстары, сондай-ақ бірқатар заңнамалық өзгерістің арқасында соттан тыс банкроттық рәсімін қолданудан бас тарту саны азайғанын атап өткен жөн. Мәселен, 2023 жылы бас тартқандар саны 63 мыңға жуық болса, 2024 жылы – 59 мыңнан асты», – деді спикер.
Сондай-ақ оның айтуынша, кредитор-қаржы ұйымдарының сотқа жиі жіберетін шағымдарына байланысты соттармен жұмыс жүргізілді, олар міндеттемелері бес жыл ішінде орындалмаған тұлғаларды банкрот деп тану туралы мемлекеттік кірістер органдарының шешімдерінің күшін жоюды сұрады. Жұмыс нәтижелері бойынша мемлекеттік кірістер органдарының мұндай шешімдері заңды деп танылып, тиісті сот практикасы қалыптастырылды.
Сот банкроттығы рәсімі шеңберінде банкрот деп танылғандар саны да өсті. Мәселен, 2023 жылы бір ғана азамат, 2024 жылы – 135, 2025 жылдың өткен кезеңінде 23 адам банкрот деп танылды. Сонымен қатар МКК төрағасының орынбасары мемлекеттік кірістер органдарының бастамасы бойынша да, борышкерлердің қалауы бойынша да банкроттық рәсімдерін тоқтату фактілерін атап өтті.
«Уәкілетті орган банкроттық рәсімдерін тоқтатудың негізгі себептері борышкердің тіркеуге жататын мүлікті сатып алу фактісін, шоттарда міндеттемелердің 30%-дан астамын өтеу үшін ақшаның жеткілікті екенін анықтау болып табылады. Аталған фактілерді банкроттық рәсімі барысында қаржы мониторингін жүргізу кезінде мемлекеттік кірістер органдары анықтайды. Кейбір жағдайда азаматтардың өздері рәсімді тоқтата бастайды. Мұндай азаматтардың саналы әрекеттері банкрот деп танудың салдарын болдырмауға ықпал етеді», –деді спикер.
